Home  >  Jan in de media   >  Nostalgie en heel veel spullen: dit was de laatste dag op het Binnenhof

Nostalgie en heel veel spullen: dit was de laatste dag op het Binnenhof

08 jul 2021

Of die twee versleten stoelen in de hoek van zijn kamer echt mee moeten? De ene heeft een grote scheur in de zitting en een smoezelige verkleuring die je bijna alleen in studentenhuizen aantreft. Bij de andere hangt de losgekomen stoffering losjes om de leuning en poten. “Jazeker”, begint Jan Paternotte (D66) driftig knikkend. “Ze zijn ooit van Hans van Mierlo geweest.” Aan de muur hangt als bewijs daarvoor een ingelijst artikel met foto van de vroegere D66-leider. Druk gebarend richting de camera en zittend op wat volgens Paternotte zijn denkstoel was.

Het is een dag voor de verhuizing van de Tweede Kamer. Ook de dag waarop Kamerleden voor 5,5 jaar (als het meezit) de deuren op het te renoveren het Binnenhof achter zich dichttrekken. In alle hoeken van het Kamergebouw hopen stapeltjes weg te gooien waterkokers, boeken, bordjes, hebbedingetjes en kaartjes zich op en staan groene bakken vol spullen die naar de nieuwe Tweede Kamer aan de Bezuidenhoutseweg gaan.

In de kamer van Paternotte is het niet veel anders. In een hoek wat verhuisdozen, in het midden van zijn kamer een groene bak vol boeken. Verder vult twijfel de ruimte. Hij houdt een ingepakt boek omhoog. “Dit heb ik ooit voor iemand gekocht, maar ik weet niet meer wat erin zit.” Een foto van president Kennedy, gekregen van de Amsterdamse D66-fractie, zijn verzameling modelvliegtuigjes, een vergeten fles wijn. Of het allemaal meegaat, weet hij nog niet. Paternotte is in ieder geval blij dat die “verschrikkelijke varkenslucht” van de jaarlijkse parlementaire barbecue niet meeverhuist.

Actievoeren tijdens de barbecue

Een jaar of vijftien geleden nam Esther Ouwehand haar intrek in ditzelfde gangetje van het Kamergebouw. Nu is ze partijleider van Partij voor de Dieren, toen nog een beginnend Kamerlid dat van Sybrand Buma van het CDA tijdens een radio-interview de vraag kreeg of ze tijdens haar beëdiging als Kamerlid een dierenpak aan zou doen. “We hebben alvast wat broodkruimels in de gang gestrooid, zodat Partij voor de Dieren direct een muizenprobleem heeft”, grapte het CDA ook tegen De Telegraaf toen het een deel van de gang moest opofferen voor de twee dames van Partij voor de Dieren. “Maar waar de Kamer toen geen rekening mee had gehouden, is dat ze een activistische partij op dat gangetje hadden gezet. We hebben tijdens die parlementaire barbecue elke keer actie gevoerd.” Met ballonnen van een koe die boe roept, met een gettoblaster met dierengeluiden. Het zorgde ervoor dat ze na de volgende verkiezingen direct verhuisd werden.

Verhuizen heeft SGP-leider Kees van der Staaij in zijn 23 jaar als Kamerlid eigenlijk maar een keer of drie gedaan. “In al die jaren zijn wij niet heel veel groter of heel veel kleiner geworden”, lacht hij. Weinigen op het Binnenhof zitten zo lang in de Kamer als Van der Staaij. Hij komt nog uit een tijd waarin Kamerleden ’s ochtends bij de ingang een pieper moesten ophalen om bereikbaar te blijven. Maakte nog mee dat er “groot tumult” was bij de partijburelen omdat er een minister aan de lijn hing. “Dat was in die tijd nog heel bijzonder.” En in 2001, tijdens het wekelijkse vragenuurtje, keek hij mee op de schermpjes van de dienstbodes toen in New York twee vliegtuigen de Twin Towers invlogen. Na de moord op Pim Fortuyn, een jaar later, ervoer hij hoe de taal in de plenaire zaal harder werd, hoe “de straat de staat binnenkwam”. Na al die jaren wordt hij soms herkend op straat. Of althans, bijna herkend. “Dan zie je mensen denken: ‘Ik ken jou ergens van. Van de hotelschool? Oh nee, van de televisie’!”

De Rotterdamse Connie Velthoven komt net van de publieke tribune af, als ze Kamervoorzitter Vera Bergkamp opmerkt. Ze volgt de politiek goed, herkent Bergkamp van tv, vertelt Velthoven. Op deze historische, allerlaatste Kamerdag wilde de 69-jarige heel graag een keer het Kamergebouw bezoeken. “Ik hou u toch niet op”, onderbreekt ze haar verhaal. Als Bergkamp haar verzekert dat dat “absoluut niet” het geval is, vertelt ze dat ze altijd stemde op het CDA. Tot vijf jaar geleden, toen schakelde ze over naar Bergkamps D66. Een fijnere partij inmiddels, zegt Velthoven. Een paar minuten eerder ontving Bergkamp ook al complimenten van Peter Nieman, die de regie voert over de camerabeelden uit de plenaire zaal. “Ik werk hier al sinds 1992, maar nog nooit kwam er een Kamervoorzitter op bezoek. Wel de koningin, maar geen voorzitter. Mag ik met u op de foto?”

Een weemoedige dag

In zijn werkkamer wordt ook Gert-Jan Segers op de gevoelige plaat vastgelegd. “Voor social media”, licht zijn voorlichter toe. “Het is een weemoedige dag”, zegt Segers in de camera. En op de VVD-fractie komt Annemarie Jorritsma, fractievoorzitter van de Eerste Kamer, nog even buurten met de fractiemedewerkers. “Ik loop hier ook melancholisch door de gangen”, roept ze, als ze alweer verder loopt. Ze vertelt over die vorige grote verbouwing, halverwege de jaren tachtig. “Toen zat ik in de bouwcommissie. We hebben er toen eigenhandig voor gezorgd dat alle zalen beneden naar vrouwelijke parlementariërs zijn vernoemd.”

Eén inpakkende medewerker keert na de grote verbouwing niet meer terug. Bijna veertig jaar liep hij rond in het Kamergebouw. Griffier Frank Hendrickx (“Ik was nog een van de weinigen met een papieren dossier”) heeft alles al overgedragen aan zijn opvolgers. Hoeveel Kamervoorzitters hij meemaakte? Hij begint aan een opsomming. “Ik begon onder Dolman, maar toen was ik nog geen griffier en mocht ik de Kamer niet in. Toen kwam Deetman, Bukman, Van Nieuwenhoven, Weisglas.” Een collega: “Je moet echt bondiger zijn, Frank. We moeten weg.” Hendrickx rondt snel af, vertelt ook dat hij zo weer terug komt. De collega weer: “Dramatiseer het nou!” Hendrickx: “Oke, goed. En toen trok hij de deur achter zich dicht en zegde de Tweede Kamer vaarwel.”

Blijt op de hoogte

Er gebeurt veel in de politiek, en ik geef je graag mijn perspectief. Blijf op de hoogte en schrijf je in voor mijn nieuwsbrief.

Gelieve eneter juiste e-id
jan paternotte
Janpatimage